พูดถึง Demo Reel แล้วหลายๆ คนมักจะนึกไปถึงเด็กจบใหม่ หารู้ไม่ว่าจริงๆ แล้ว…

ชีวิตของคนวงการอนิเมชั่นนั้น จะดีจะร้าย จะได้หรือเสีย
ขึ้นอยู่กะ Demo Reel คู่ชีพของเรานี่แหละ

โดยปกติแล้วธรรมชาติของคนวงการนี้ อัตราการเปลี่ยนงานเพราะความ “เบื่องาน” นับว่าสูงทีเดียวเมื่อเทียบกับคนวิชาชีพอื่นๆ (เพราะฉะนั้นถ้าใครทำงานอยู่วงการนี้และอยู่ที่เดิมมาเข้าหลักเลข 2 หน่วยแล้วยังไม่เคยมีความคิดแว๊บเข้ามาว่าจะเปลี่ยนงาน… รู้ไว้นะว่าคุณเป็นปูชณียบุคคลเข้าข่ายของพึงสงวนหายากของวงการอนิเมชั่นเลยทีเดียว) ปล่าวๆ ไม่ต้องตกใจ… ไม่ได้แปลว่าการที่ธรรมชาติของคนในวงการเราเป็นอย่างนี้มันป็นจะเรื่องไม่ดีนะ คืออย่างที่บอกไงว่ามันเป็น “ธรรมชาติของคนประเภทเราๆ” ในเมื่อคนวงการนี้มีไม่มากก็น้อยต้องมีความเป็น “ศิลปิน” อยู่ในตัว (บ้านๆก็เรียกว่า “ตี๊ดส์” นั่นแหละ) เพราะฉะนั้นไอ้ที่ว่าจะให้นั่งจุ้มจิ่มทำงานโปรเจคเดิมๆไปนานๆ… ต่อมความคิดสร้างสรรค์และแรงบันดาลใจมันก็ทำท่าจะฝ่อจะฟีบเสียให้ได้  ว่างๆก็ลุกขึ้นมาเปลี่ยนที่ทำงานจะได้เปลี่ยนไปทำอะไรแปลกใหม่ๆ เจอคนกลุ่มใหม่ๆ เรียนรู้เทคนิคใหม่ ให้หัวจิตหัวใจมันกระชุ่มกระช่วยเท่านั้นเอง … ซึ่งขอย้ำว่าไม่ได้เป็นข้อเสียและก็ไม่ได้เป็นเฉพาะบ้านเรา…มันเป็นกันทั่วโลก เท่าที่เห็นคนที่สามารถทำอยู่ที่เดิมได้นานๆ ก็มีอยู่ไม่กีสาเหตุ .. เช่น

• สตูนั้นเวิร์คมาก มีโปรเจคเยอะแยะ แปลกใหม่เปลี่ยนเข้ามาให้ทำตลอด หรือ…
• สตูนั้นเจ๋งมาก มีแต่คนเก่งๆ ดีๆ อยู่ที่นี่เพื่อนก็ดี หัวหน้าก็ทั้งดีทั้งเก่ง ทีมก็ร๊ากกกๆ กัน ทำแล้วอิ่มเอมเป็นสุขหัวใจ หรือไม่ก็…
• สตูนั้นรวยมาก จ้างตรูด้วยเงินขนาดนี้คงไม่มีที่ไหนให้ได้แล้วล่ะ อยู่มันที่นี่แหละ 555+

แต่ไอ้เรื่อง “ธรรมชาติของคนวงการ” เนี่ย พูดไปก็ยาววันนึงไม่จบ เพราะงั้นกลับมาเข้าเรื่องที่เราเกริ่นไว้ดีกว่า …. อย่าเพิ่มลืมๆ.. ก็เรื่อง “เดโม รีล” ไง ก็ในเมื่อเราจะสมัครงานบ่อยๆ มันก็น่าจะดีที่เรามี Demo Reel คู่ชีพ ติดกายไว้เสมอถูกม๊ะ แล้ว Demo Reel แบบไหนกันนะ ที่สตูดิโอถวิลหาอยากเห็น … แล้วพอได้เห็นก็เหงื่อกาฬแตกพล่านอยากจะหยิบโทรศัพท์มาโทรเรียกสัมภาษณ์ซะเดี๋ยวนั้น … มาดูกันดีกว่า

1. “สั้นๆ” … (หมายถึง Reel นะยะ อย่าคิดเป็นอื่น)

Demo Reel ที่ดีไม่ควรยาวเกิน 2-3 นาที

… อย่าลืมนะว่าที่เค้ารับสมัครคนเพิ่มน่ะเพราะงานเค้าเยอะ เพราะฉะนั้นเค้าไม่มีเวลาทั้งวันมานั่งดู Reel หรอก แล้วถ้าส่งมาเป็นสิบๆ คน เค้าต้องใช้เวลาเป็นชั่วโมงๆเชียวในการดูรีลของทุกคน เพราะฉะนั้น ทำให้สั้นๆ เข้าไว้

2. “เจ๋งๆ” … ไอ้ที่คิดว่า “จะรวบรวมงานที่เคยทำทั้งหมด” ใส่ลงไปในรีลน่ะ เลิกคิดและกรุณาอย่าทำเด็ดขาด พลาดมหันต์ …

ก็ถ้าไม่อยากให้เค้าเห็นว่า “เราทำอะไรไม่เป็นบ้าง”
ก็ใส่เฉพาะ “สิ่งที่เราทำได้ดี” ลงไปในรีลให้เค้าเห็น

เพราะการที่เราใส่งานทั้งหมดที่เราเคยทำ นอกจากจะทำให้ผิดกฏข้อแรก คือ “สั้นๆ” แล้ว ยังทำให้เค้าเห็นจุดอ่อนของเราอีกต่างหาก แทนที่ตอนดูรีลเค้าจะพูดว่า “คนนี้เจ๋งว่ะ” แล้วจบ…โทรเลย  มันจะกลายเป็นว่า “เจ๋งว่ะ แต่โมเดลไม่ดีเนอะสงสัยปั้นไม่เก่ง แล้ว Textureก็หยาบไปหน่อยสงสัยใช้ Photoshop ไม่ค่อยคล่อง แล้วบางซีนทำไมเงามันเป็นแบบนั้นสงสัยจัดแสงไม่เป็น… บลา.. บลา.. บลา..” เพราะฉะนั้น จงคัดเฉพาะที่ “เจ๋งๆ เด็ดๆ จับอยู่” เท่านั้น

3. “ของดีมาก่อน” ความที่คิดว่าจะ “ทำเดโมรีลโดยเรียงตามลำดับเวลาของการผลิตผลงาน” เป็นความผิดมหันต์ ฆ่าคนตายมานักต่อนักแล้วเช่นกัน

เวลาเปิดรีลมาดู…แต่ละสตูเค้าไม่สนใจหรอกว่า “คุณทำอะไรมาก่อนมาหลัง” เค้าสนใจว่า “คุณทำอะไรได้บ้าง”

เพราะฉะนั้น ถ้าเปิดมาปุ๊บเจองานที่เจ๋งเป้ง ตลึงงัน เค้าจะอยากดูต่อว่า “เออว่ะ ยัยนี่ (หรือหมอนี่) ทำไรได้อีกมั่ง” แล้วก็อย่างที่บอกไปว่า คนทำงานจริงๆเค้าไม่มีเวลามากนัก เพราะฉะนั้น แต่ถ้าเปิดมาแล้วเจองานชิ้นที่ทำเป็น Final Project ส่งอาจารย์ตั้งแต่สมัยเพิ่งหัดจับ 3D ใหม่ๆ คนนั่งดูเค้าอาจจะแบบ… “เอ่อออ…ปิดเหอะ” แล้วก็ไม่ได้เปิดต่อจนถึงผลงานเจ๋งๆที่คุณทำหลังจากที่มีประสบการณ์คับแก้วเพราะคุณดั๊นนนน…เอาไปไว้ตอนท้ายรีล เพราะฉะนั้น อะไรที่เรามีดี “แปะหน้าผาก” โชว์มันก่อนเลย

4. “ระบุให้ชัดว่าคุณทำส่วนไหน” คือที่บ้านเราเนี่ย มีเยอะมากที่ส่ง Demo Reel ไปโดยไม่เขียนให้ชัดว่าเราทำอะไรในงานนั้น ซึ่งบางคนก็ทำโดยเจตนา บางคนก็ทำโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์

ซึ่งพวกที่ทำโดยเจตนาน่ะ งานนี้ถึอว่าจงใจทุจริต จะเหมารวมว่าผลงานชิ้นนั้นตรูทำคนเดียว ซึ่งที่ต่างประเทศถือว่าเป็นเรื่องที่รับไม่ได้อย่างเด็ดขาด

เพราะฉะนั้น ในเดโม รีล กรุณาระบุให้ชัดว่าคุณAnimate หรือ ปั้นmodel หรือ จัดแสง อะไรช่วงไหน

- สมมติถ้าต้องการสมัครงานตำแหน่ง Character Animator ก็ส่งงานที่คุณอนิเมทไป โดยบอกว่าคุณทำเฉพาะส่วนอนิเมท ส่วนmodel แสง เรนเตอร์ ไม่ได้แตะ ทางสตูเค้าก็จะได้ดูเฉพาะงานส่วนของอนิเมชั่นว่าฝีมือคุณเข้าตารึเปล่า โมเดลห่วยๆ หรือ แสงหยาบๆ เค้าก็จะได้ไม่สนใจมัน

- สมมติถ้าสมัครงานบริษัทโฆษณา ซึ่งนิยมบุคลากรที่ทำได้หลายๆตำแหน่ง คุณก็ต้องระบุในรีลเลยว่า ซีนนี้เราอนิเมทโมลคนอื่นปั้น ซีนนี้เราปั้นกับอนิเมทแต่คนอื่นจัดแสง ซีนนี้เราจัดแสงเรนเดอร์เท่านั้น ไรแบบเนี้ย

ขอเตือนว่า… การทำให้คนดูเข้าใจผิดว่าเราทำเองทั้งหมด (ไม่ว่าจะโดยจงใจหรือไม่ก็ตาม) ไม่ใช่ข้อดีเสมอไป เพราะ อย่างที่บอก…คนที่สตูเค้าอาจมองเห็นจุดบกพร่องของงานแล้วก็เหมาเอาว่าเป็นจุดบกพร่องของคุณ ทั้งๆที่จริงๆแล้วมันเป็นงานส่วนของคนอื่นที่คุณไม่ได้แตะเลยด้วยซ้ำ เพราะฉะนั้น การระบุให้ชัดเจนว่า “คุณรับผิดชอบในส่วนไหนของชิ้นงาน” เป็นประโยชน์ทั้งกับตัวคุณเอง และ สตูที่จะรับคุณเข้าทำงาน

5.“ใส่ไว้ด้วยว่าจะติดต่อคุณได้ยังไง” เวลาส่งใบสมัครปกติแล้ว Demo Reel ก็จะแนบไปกับ resume ซึ่งมีรายละเอียดทั้งหมดเกี่ยวกับตัวคุณอยู่ ทั้งประวัติโน่นนี่ บ้านอยู่ไหน เบอร์โทรอะไร บางคนใส่ส่วนสูง น้ำหนักลงไปให้อีกต่างหาก แต่ว่า อย่าลืมว่า“นั่นคือกระดาษ” บางทีคนที่รับซองใบสมัครอาจจะหยิบเอา DVD reel ของคุณออกมาดู แล้ววาง Resume ไว้ข้างๆ ระหว่างนั้นพอดีมีคนมาคุยงาน อีตานั่นเลยพลิกเอาด้านหลังของ resume ของคุณไปวาดรูปอธิบายงานซะเฉยๆเลยก็ได้ สุดท้าย resume คุณก็กลายร่างเป็นกระดาษหลังขาว (หรือกระดาษที่ใช้แล้วหนึ่งด้าน) ที่ทีมงานเค้าสนใจเฉพาะด้านที่เค้าวาดเล่นนั่นแหละ

เพราะฉะนั้น น่าจะเป็นเรื่องดีนะที่จะใส่ชื่อ หมายเลขติดต่อ หรือ อีเมลของคุณเอาไว้ตอนจบเดโม รีล  เกิดเค้าเปิดรีลมาแล้วชอบคุณ แต่ resume หายไปแล้ว เค้าก็ยังสามารถติดต่อคุณได้อยู่

6 “Don’t just the book from its cover but it doesn’t hurt to make the cover interesting” (ข้อสุดท้ายแอบอินเตอร์นีดส์นึง) คือ ฝรั่งเค้าบอกว่า อย่าตัดสินหนังสือจากปก เหมือนที่คนไทยว่าอย่าตัดสินคนที่รูปร่างภายนอก

แต่มันก็ไม่เสียหายไม่ใช่เหรอที่จะทำให้ปกมันน่าสนใจอ่ะ

ลองเอาตัวเองเข้าตัดสินเลยนะ สมมติเราละซื้อช๊อคโกเลตซักชิ้น แล้วมีอยู่สองขิ้นให้เลือกระหว่าง

• อันแรกเป็นช๊อคโกแลตแพคเกจกิ๊บเก๋ ห่อทำด้วยพลาสติคสกรีนลาย มีตัวหนังสือเหมือนภาษาญี่ปุ่นเขียนอยู่ (ซึ่งเราก็อ่านไม่ออก อาจจะเขียนว่า “รสชาติห่วยมาก” หรือ “หมดอายุแล้ว” ก็ได้) โดยห่อพลาสติดนี้ใส่อยู่ในกล่องกระดาษแข็งเนื้อดี แล้วใช้กระดาษญี่ปุ่นห่ออีกชั้นผูกด้วยเชือกสีทองที่เหมือนไหมญี่ปุ่น มีตราประทับที่หน้าห่อด้วยคั่งสีแดงเล็กๆ เหมือนโลโก้ที่เราเห็นท่านโชกุนในอิ๊คิวซังประทับ … กับ …
• อันที่สองเป็นช๊อคโกแลตอยู่ในถุงพลาสติกใส ปิดซองด้วยเครื่องรีดความร้อน แล้วเขียนหน้าซองด้วยปากกาเมจิกสีน้ำเงินเป็นลายมือภาษาที่อ่านไม่ออกอีกเหมือนกัน (ซึ่งอาจจะเขียนว่า “อร่อยระดับเทพ” ก็ได้)

คุณจะเลือกซื้ออันไหน… จะเปิดอันไหน… กินอันไหน …

แล้วจากกระสบกาณ์ของตัวเองก็พบว่า การใส่ใจใน  Package นี่แหละ…
ที่ทำให้เราแตกต่างจากคนอื่น

ขอยกตัวอย่างตอนที่ไปสมัครงานที่ Nirvana, Toronto ตัวเองไปพร้อมกับแผ่น Demo Reel ที่สกรีนสีชมพู (ให้สมชื่อ) ใส่อยู่ในกล่องดีวีดีทีมีทั้งปกหน้าปริ๊นสีอย่างดีและปกหลังที่ระบุรายละเอียดของผลงานแต่ละชิ้น ซึ่งไม่นานเค้าก็โทรมารียกสัมภาษณ์ แต่เพื่อนที่ไปด้วยกันมีผลงานพอใช้ได้แต่เดินเข้าไปพร้อมกับ DVD ที่เขียนหน้าแผ่นด้วยลายมือว่า Demo Reel ใส่อยู่ในกล่องซีดีพลาสติกใสแบบบางและไม่มีปก โดยส่วนตัวรู้สึกเสียดาย เค้าน่าจะทำกล่องให้ดีนิดนึง ไม่งั้นน่าจะได้เรียกสัมภาษณ์เหมือนกัน

เพราะฉะนั้น จะว่าแพจเกจไม่สำคัญก็ไม่จริงซะทีเดียว เพราะเอาเข้าจริง…
มันคือ “First Appearance” มันเป็นตัวแทนของเราในการสร้างความประทับใจแรกให้กับคนที่เราไม่เคยเห็นหน้าคาดตา… มันคือสิ่งที่บอกว่าเราตั้งใจขนาดไหน… เราให้คุณค่าและเวลากับสิ่งนี้ขนาดไหน… เราเห็นว่าสิ่งนี้สำคัญสำหรับเราขนาดไหน… เพราะฉะนั้นเมื่อมี Demo Reel ที่ดีแล้ว…
สละเวลาอีกซักนิดในการแต่ง “เสื้อผ้า หน้า ผม” ให้มันนะจ๊ะ

หวังว่าเทคนิคทั้ง 6 ข้อในการทำ Demo Reel จะช่วยให้เพื่อนๆชาวอนิมาเนีย มี Demo Reel สุดเจ๋งเป็นอาวุธประจำกายกันทุกคนนะจ๊ะ